Bank iD, de datová schránka en de Tsjechische e-overheid, ingesteld in het Nederlands.

Hoe de onderdelen samenhangen

• Bank iD (bankovní identita): je Tsjechische bank bevestigt wie je bent, zodat je met je gewone bankinlog op overheidssites kunt inloggen. Je zet het aan in je internetbankieren.
• Identita občana: de inlogpoort van de overheid. Vraagt een overheidssite je in te loggen, dan stuurt hij je hierheen en kies je Bank iD of een andere methode.
• Portál občana: het burgerportaal, één plek voor veel diensten. Hier kun je ook een datová schránka aanmaken.
• Datová schránka (databox): een officiële elektronische brievenbus. Zodra je er een hebt, komen brieven van Tsjechische instanties daar binnen in plaats van per post. Gratis, vrijwillig voor particulieren en automatisch aangemaakt voor zelfstandigen.
• Datovka: een gratis app van CZ.NIC, de organisatie achter het .cz-domein, om berichten uit de datová schránka op computer of telefoon te lezen en kopieën te bewaren.
• Mobilní klíč eGovernmentu: de telefoonapp van de overheid om inlogpogingen te bevestigen, een alternatief voor sms-codes.

Bank iD: de sleutel tot de rest

Je hebt een Tsjechische bankrekening nodig met internetbankieren bij een bank die Bank iD aanbiedt, wat de meeste grote banken doen, en een geldig verblijfsdocument dat in Tsjechië is uitgegeven. De bank controleert je documentgegevens bij het activeren. Mislukt dat, dan komt het meestal doordat de gegevens die de bank heeft niet overeenkomen met die op je kaart.

De technische valkuil is de telefoon. Je bankapp keurt de Bank iD-inlogs goed, en die zit vast aan één toestel en meestal aan een Tsjechisch nummer. Wissel je van telefoon zonder eerst de bankapp over te zetten, dan raak je in één keer de sleutel tot al het andere kwijt. Zet de bankapp op je nieuwe telefoon terwijl de oude nog werkt.

De datová schránka, en de twee regels waar mensen over struikelen

Berichten gelden als bezorgd, ook als je ze nooit opent. Een officieel bericht geldt als bezorgd zodra je inlogt, of tien dagen nadat het binnenkwam als je dat niet doet. Vanaf dan kunnen termijnen lopen. Een datová schránka waar niemand in kijkt is erger dan geen. Zet dus de gratis e-mailmeldingen voor nieuwe berichten aan.

Berichten blijven niet eeuwig staan. Volgens de huidige regels wordt de inhoud van een bericht 90 dagen na het openen gewist, tenzij je betaalt voor de Datový trezor (datakluis). Er wordt over een wijziging gesproken, dus check de actuele stand op de officiële website. Hoe dan ook: bewaar alles wat belangrijk is. Datovka maakt van elk gedownload bericht een lokale kopie, dat is de makkelijkste manier.

Zo instellen dat het geen probleem wordt

1. Zet Bank iD aan in je bankapp en test het één keer door in te loggen op Portál občana.
2. Installeer Datovka op je laptop, en als je wilt ook op je telefoon, en koppel de app aan je datová schránka zodat berichten lokaal worden bewaard.
3. Zet e-mailmeldingen aan voor nieuwe berichten.
4. Bewaar de inloggegevens in een wachtwoordmanager en noteer op welke telefoon je bankapp staat.
5. Wissel je van telefoon, zet dan eerst de bankapp over.
6. Maak een back-up van de laptop met je Datovka-archief. Dat archief is misschien je enige kopie van officiële brieven.

De meeste van deze sites zijn alleen in het Tsjechisch. De ingebouwde vertaling van je browser werkt er goed genoeg om te zien wat elke knop doet, en dat maakt de formulieren een stuk minder eng.

Wat ik wel en niet doe

Ik installeer en koppel de apps, krijg Bank iD werkend op je apparaten, stel meldingen en lokale archivering in, loop elk scherm in het Nederlands met je door en zorg dat je bij een nieuwe telefoon niet buitengesloten raakt. Ik vul geen officiële formulieren voor je in en adviseer niet over verblijf, belasting of juridische vragen. Het instellen past in één sessie software instellen, aan huis of op afstand.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde gidsen en diensten